گناهان کبیره و صغیره

گناه به معنى خلاف است و در اسلام هر كارى كه بر خلاف فرمان خداوند باشد، گناه محسوب مىشود. گناهان در آموزه های دینی ما به دو گروه صغیره و کبیره تقسیم می شوند.

در قرآن برای گناهان صغیره بیشتر واژه «سیئه» و جمع آن «سیئات» به کار رفته و از گناهان کبیره با واژه «کبیره» و جمع آن «کبائر» یاد شده است.

کبیره آن دسته از گناهانی است که آثار بسیار مخربی در زندگی فرد دارد یا برای مرتکبین آن اجرای حد تعیین شده است و یا خداوند به آنها وعده آتش دوزخ داده است. گناهان کبیره بسیار است و خوب است با شناخت بیشتر، از ارتکاب ناآگاهانه آنها جلوگیری شود .

امام خمینی (قدس سره) چهل مورد را به عنوان گناهان کبیره مطرح کرده است:

1.نومیدی از رحمت خدا 2. ایمنی از مکر الهی 3. دروغ بستن به خدا و پیامبر 4. قتل 5. عاق پدر و مادر 6. خوردن مال یتیم 7. نسبت زنا دادن 8. فرار از جنگ و جهاد 9. قطع رحم 10. سحر و 11. زنا 12 لواط 13. سرقت 14.قسم دروغ 15. کتمان شهادت 16. شهادت به ناحق دادن 17. عهد شکستن 18. بیش از ثلث وصیت کردن 19. شراب نوشیدن 20. ربا خوردن 21. برای کار حرام مزد گرفتن 22. قمار بازی 24. خوردن گوشت مردار و خوک و خون و میته 25. در وزن خیانت کردن 26. هجرت به جایی که انجام وظیفه دینی ممکن نیست 27. کمک به ظالم 28. اعتماد به ظالم 29. حبس حقوق مردم 30.دروغ 31. تکبّر 32. اسراف 33.خیانت به امانت 34. غیبت 35.سخن چینی 36. سرگرمی به لهو و لعب 37. سبک شمردن حج 38. ترک نماز 39.ندادن زکات 40 اصرار بر گناهان کوچک.(1)

از امام صادق (ع) نقل شده كه فرمودند:

بزرگترين گناهان كبيره هفت گناه است که انسان را وارد جهنم می کند: شرك به خدا، نافرمانى والدین، خوردن مال يتيم، خوردن ربا پس از آمدن دليل و حجّت، قتل نفس، تهمت زدن به زن پاكدامن، و فرار از جهاد.(2)

اما گناهان صغیره ای هم هستند که متأسفانه در طول زندگی روزمره به صورت سهوی یا به عمد ممکن است مرتکب آنها شویم. این در صورتی است که در روایات از انجام آنها نهی شدید و اکید شده است و بزرگترین گناه کوچک شمردن گناه است چون در برابر معبودی بزرگوار انجام می گیرد. رسول خدا(ص) فرمودند: به كوچكى گناه نگاه نكن، بلكه به آن كس كه در برابر او جرأت داشته ای و نافرمانى كرده اى نگاه كن.

گناه صغیره تبدیل به کبیره می شود اگر...

در روایات اهل بیت علیهم السلام تذکرات فراوانی در مورد گناه صغیره داده شده تا از روی بی توجهی تبدیل به کبیره نشود. عواملی وجود دارد که صغیره را تبدیل به کبیره می کند از جمله شادی پس از گناه، کوچک شمردن آن و تکرار و عادت شدن گناه.

امام صادق علیه السلام فرمودند: از محقّرات بپرهيزيد كه بخشيده نمى شوند. سؤال شد: محقّرات چه گناهانى هستند؟ فرمود: آن که آدمى گناه كند و بگويد: خوشا به حال من اگر غير از اين، گناهى نداشته باشم.

همچنین احادیثی از اميرالمؤمنين عليه السّلام درمورد کوچک شمردن و اصرار بر گناه نقل شده است:

-گناهان اندك را كوچك مشماريد، زيرا گناه كوچك نيز شمرده مى شود و به گناه بزرگ باز مى گردد.

-سخت ترين گناهان نزد خدا گناهى است كه از نظر صاحبش كوچك باشد.

- چيزى كه گناهت را سنگين مى كند اندك مشمار.

- بزرگترين گناهان نزد خدا گناهى است كه صاحبش بر آن اصرار ورزد.

- اصرار (بر گناه)، گناهى بزرگتر و کیفرش سریعتر است. (3)

----------------------------------------------

1.تحریرالوسیله، امام خمینی(ره)

2- الحكم الزاهرة، ترجمه انصارى،ص 539

3- الحكم الزاهرة- ترجمه انصارى،ص 537